MUTFAK TARİHİMİZDEN

***Osmanlı zamanında bilindiğinin aksine saraydaki balık o kadar önemliydi ki paşalar ve ağalar için sadece onlara özel boğazda balık avlayan balıkçılar vardır..! Osmanlı zamanında saraydaki paşalar ve ağalar için sadece kendilerine özel Uludağ’daki (keşiş daği) Göllerden alabalık tutup İstanbul’a getiren balıkçıları vardır. 17.yy..!

Kendine Ait “Töreni Olan Tek Tatlı” Ve Onun

Kendine Ait “Töreni Olan Tek Tatlı” Ve Onun "Orta Asya Kökleri"...

Bugün dünyaca ünlü bu denli bilinen lezzet abidesi rafine baklava bu görüşe göre İstanbul’un fetihinden sonra zengin ve karmaşık...

Osmanlı Sarayında Sultan Sofrası...

Osmanlı Sarayında Sultan Sofrası...

Kilercibaşıdan sonra gelen koğuşun kıdemlileri sırayla padişahın ekmeğini saklayan peşkirbaşı, suyunu saklayan mumbaşı, yemekten sonra sini ve kaşıkları yıkayan...

Osmanlı Sarayında Mutfak Teşkilâtı...

Osmanlı Sarayında Mutfak Teşkilâtı...

“Matbah-ı Âmire Emaneti” olarak bilinen Saray Mutfak Teşkilâtı, Saray’ın hizmetinde bulunan dört eminden biri olan ve kilercibaşı emrinde çalışan Matbah-ı Âmire eminine...

Osmanlı Sarayının İaşesi

Osmanlı Sarayının İaşesi

Saray mutfağına dayanıksız tüketim mallarının tamamı ile diğer besin maddelerinin bir kısmı İstanbul’dan, temel gıda maddelerinin büyük bir bölümü ise taşradan sağlanmıştı. Taşradan gıda temin edilen...

Saray Mutfaklarından Matbah-I Âmire...

Saray Mutfaklarından Matbah-I Âmire...

Kiler-i Âmire (Aşağı Mutfak) Kapısı, Has Mutfak Kapısı, Helvahane Kapısı. 16.yüzyılın sonu ile 17. yüzyılın ilk yarısında mutfaklar güneyden başlayarak hiyerarşik bir düzenleme...

Bir Saray, Bir Mutfak, Bir Kültür...

Bir Saray, Bir Mutfak, Bir Kültür...

Saray mutfaklarında Birûn ve Enderûn halkı için her gün yaklaşık 4-5 bin kişiye yemek pişirilirdi. Divan-ı Hümayûn üyelerine, üç ayda bir ulûfe dağıtımı sırasında sayısı...

Türk Mutfak Kültürü Bölüm-2

Türk Mutfak Kültürü Bölüm-2

Türk Mutfağını bu yönü ile değerlendirdiğimizde süt ve süt ürünlerinin yemek, yiyecek ve içecek türlerimizdeki kullanım fazlalığı dikkati çekmektedir. Bu çeşitleri tanımlamak ayrı bir çalışma konusudur.

Türk Mutfak Kültürü Bölüm-1

Türk Mutfak Kültürü Bölüm-1

Akdeniz beslenme biçiminin tarihsel gelişimini ve Türk Mutfağının bu yapı ile değerlendirilmesinin önemini belirtmek bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Mutfak Kültürü kavramı beslenmeyi sağla...

Gelibolulu Âlî’nin Surnâmesinde Osmanlı Yemek Kültürü

Gelibolulu Âlî’nin Surnâmesinde Osmanlı Yemek Kültürü "Bölüm - 02"

Türklerde tatlı kültürü ve sevgisi, Arapların etkisiyle, İslamiyet’i kabul ettikten sonra gelişmiştir. Bu yüzden Osmanlıların tatlı yeme-icme alışkanlıkları...

Gelibolulu Âlî’nin Surnâmesi 'nde Osmanlı Yemek Kültürü

Gelibolulu Âlî’nin Surnâmesi 'nde Osmanlı Yemek Kültürü "Bölüm - 01"

Bahse konu olan düğünde ikram edilen yemekler Osmanlı yemek kültürünün zenginliğini yansıtması açısından oldukça önemlidir. Çünkü sadece...

Yöresel Yemek Kültürünün Gastronomide Önemi Nedir?

Yöresel Yemek Kültürünün Gastronomide Önemi Nedir?

Yöresel Yemek Kültüründe Yemek sanatının her dalında birbirinden zengin örnekler veren Türk Mutfağı, 2500 çeşidi aşkın yemek türü ile dünyanın en zengin üç mutfağından...

Osmanlı Döneminde Bakır Kaplar ve Örnekleri Bölüm-02

Osmanlı Döneminde Bakır Kaplar ve Örnekleri Bölüm-02

Bakır eserleri biçimlendiren ve bezeyen ustalar en az kap-kacaklar kadar önemlidir. Ancak ne var ki her geçen gün bakırcılık sanatının yok olmaya başladığını günümüz...

Osmanlı Döneminde Bakır Kaplar ve Örnekleri Bölüm-01

Osmanlı Döneminde Bakır Kaplar ve Örnekleri Bölüm-01

Türk Mutfak Kültürü denince ilk akla gelen mutfakta yapılan işler, yemeklerin önceki dönemlerde hangi kaplarda hazırlandığı, pişirildiği ve sunulduğudur. Bu konuda yapılan çalışmalar...

Cumhuriyet Döneminde Türk Mutfak Kültürü

Cumhuriyet Döneminde Türk Mutfak Kültürü "Bölüm-05"

Cumhuriyet döneminde yayınlanan eserlerde klasik Türk mutfağına ait yemek çeşitleri ve tatlılarına yer verilmiştir. Hadiye Fahriye tarafından hazırlanan yemek kitabı 1924 ve Tatlıcı...

Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Türk Mutfak Kültürü

Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Türk Mutfak Kültürü "Bölüm-04"

Topkapı Sarayı'ndaki mutfak "Matbah-ı Âmire" olarak isimlendirilmekte olup, büyük teşkilat özelliği taşıdığı ve bu mutfakta padişah ve han...

Selçuklu ve Beylikler Döneminde Türk Mutfak Kültürü

Selçuklu ve Beylikler Döneminde Türk Mutfak Kültürü "Bölüm-03"

Türklerin IX. yy.'daki kültür hayatının önemli unsuru olan Türk mutfağı hakkındaki bilgilere bu yüzyılın iki büyük Türk yazarı, Yusuf Has Hacib ve Kaşgarlı...

Orta Asya Döneminde Türk Mutfak Kültürü

Orta Asya Döneminde Türk Mutfak Kültürü "Bölüm-02"

Orta Asya'da göçebe hayatı yaşayan Türklerin mutfak kültürlerine ait bilgiler kısıtlıdır. Türklere ait ilk yazılı kaynaklar -dan biri olan Orhun Abidelerinde Türk mutfak kültürü ile ilgili...

Tarih Öncesi Dönemde Türk Mutfak Kültürü

Tarih Öncesi Dönemde Türk Mutfak Kültürü "Bölüm-01"

Mutfak kültürü her toplum için benzerlik ve farklılıkları olan bir kavramdır. Geçmişten günümü -ze her toplum, çevresinin şartlarına bağlı olarak kendine özgü bir yemek sistemi...

İhtiyaçtan Sanata Beslenmenin Evrimi...

İhtiyaçtan Sanata Beslenmenin Evrimi...

Tarih öncesi çağlarda insanoğlu avladıkları hayvanların etleriyle beslenmişlerdir. Bunun yanında bazı araştırmalar o dönem insanlarının az da olsa yabani otlarla da beslendiklerini...

“Kıbrıs” Mutfağı Nedir? “Kıbrıs” Mutfağının Tanımı...

“Kıbrıs” Mutfağı Nedir? “Kıbrıs” Mutfağının Tanımı...

Kıbrıs'a özgü yapısı içerisinde ortaya çıkan Ada Mutfağı, Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlar tarafından kullanılmaktadır. M.Ö. 7000 yılından günümüze kadar geçen tarihi süreç içerisinde...

Tarhana Nedir? Tarhananın Tarihini Biliyormusunuz?

Tarhana Nedir? Tarhananın Tarihini Biliyormusunuz?

Geleneksel gıdalarımızdan biri olan tarhana, buğday unu, yoğurt, maya, çeşitli sebzeler ve baharatların karıştırılıp, yoğrulma 'sı sonucunda oluşan hamurun fermente edildikten sonra...

Türk Kültüründe Sofra...

Türk Kültüründe Sofra...

Yemeğe sofranın en büyüğü elini uzattıktan sonra başlanması, sofraya hep sağ elle uzanılması, başlamadan önce mutlaka besmele çekilmesi, herkesin kendi önünden yemesi, yemeğe üflenmemesi, sofrada...

Osmanlı Devlet Hayatında Dondurma...

Osmanlı Devlet Hayatında Dondurma...

Sarayda muhtelif nitelikte dondurmaların ikram edildiği görülmektedir. Osmanlı saray mutfağında hazırlanan Tokatlıyan dondurması, toz dondurma, fıstıklı ve çilekli dondurma...

Osmanlı Toplum Hayatında Dondurma...

Osmanlı Toplum Hayatında Dondurma...

Karlıkların Osmanlılar dönemi 'nde de kullanıldığı hatta sarayda bu işleri organize eden “karcıbaşı ve buzcubaşı” adı verilen bir görevli tayin edildiği anlaşılmaktadır. Bu görevli...





Sultan Selim inşaatın 8 yıl beklemesine çok sinirlendi: "Tez getirin Sinan'ı" diye emretti. Sultan Selim bu tüm saray efradı korkudan tir tir tiriyor, Selim'in gazabından korkuyorlardı. Mimar Sinan gayet sakin huzura çıktı. Selim "anlat" dedi.Mimar Sinan kendinden emin, temelin sağlam olması için zaman gerektiğini söyledi ve ekledi: "Hesaplarıma göre 8 yıl gerekiyordu" demiş. Sultan Selim, Mimar Sinan'ın dehası karşısında diyecek bişey bulamadı
 
***Osmanlıda buz çok önemli bir üründü. Sarayın buz ihtiyacı klasik dönem boyunca Uludağ’daki (kesiş daği) 7 ayrı gölden temin ediliyordu. Saman ve kalın keçelere sarılarak izole edilen buzlar katırlarla Mudanya’ya oradandı kayıklarla İstanbul’a mahzenlere taşınıyordu. Hatta eşkıyalar saray nüfusu için buzcuları çok önemli gördüklerinden dolayı fidye almak amacıyla kaçırmışlar ve saray görevlileri buzcular için fidye ödemek zorunda kalmışlardı.
 
***Osmanlı zamanında bilindiğinin aksine saraydaki balık o kadar önemliydi ki paşalar ve ağalar için sadece onlara özel boğazda balık avlayan balıkçılar vardır..!
 
***Osmanlı zamanında saraydaki paşalar ve ağalar için sadece kendilerine özel Uludağ’daki (keşiş daği) Göllerden alabalık tutup İstanbul’a getiren balıkçıları vardır. 17.yy..!
 
***Osmanlı da av hayvanlarının sarayda tüketildiğine dair av defterlerinde her hangi bir belge yoktur. Av hayvanları vurulduktan sonra organizasyon bölgesinde kurulan panayırda büyük bir kısmı tüketilirdi. Bu organizasyonlara 2000 kişiden fazla insan katılırdı..!
 
***Osmanlı saraylarında pilav haşlama usulü piştikten sonra üzerine biraz seker serpiştirilir ve bolca üzerine ince marul kıyılarak kaşıkla yenilirdi..!
 
***Osmanlı Saray Mutfağında aşçılar 1826’ya kadar bilindiği gibi Bolulular değildir_! Mutfak o zamanlar askeri bir OCAK olarak kabul ediliyordu. Kıdem ise Türk ailelerden halife ve üstat olmak kaydıyla; 16. Yy. ilk çeyreğinde devşirmeler. 16. Yy. ikinci çeyreğinde devşirme ağırlıklı acemi oğlanları, 16.yy. son çeyreğinden sonra kul kardeşleri ve üstat oğlanları idi. Damat İbrahim pasa Nevşehir’i kurduktan sonra Nevşehirliler saray mutfağında çoğunluğu sağladı. Ama 1826 ‘da yeniçeri ocağının kaldırılmasına istinaden yeniçeriliklere destek verdikleri gerekçesi ile Nevşehirliler ‘in islerine sarayda son verildi. O döneme kadar İstanbul’da meşhur oldukları için yani 1826 dan sonra % 70 oranında BOLU’ lu lar saray mutfağına alınmaya başlanmıştır..! İnanmayan gider saray defterlerini inceler... KAYNAK: 1-Prof. Dr. Arif Bilgin. 2-Yzr. Hızırillaz 3- Saray mutfağı çalışanlarının maaş defterleri..!


WhatsApp chat WhatsApp Danışma Hattı