Yunus Emre AKKOR
Yazar:Yunus Emre AKKOR
Bu yazı 432 kez okundu

Şerbetten Sorbe ‘ye Osmanlı Dondurması

Yunus Emre Akkor

 

2014 Yılında Çiğdem Seferoğlu İle Ev Yapımı Dondurmalar Kitabını Hazırlarken Yurt Dışında Görüştüğümüz Dondurma Üreticilerinin Hemen Hepsi “En Sağlıklı Dondurma Sizin Yaptığınız Dondurmadır.” Dedi. Bu Da Bizi Kendi Mutfağımızda Çalışmaya İkna Etti.

 

Dondurma Osmanlı mutfağına gireli üç yüzyıldan fazla olmuş, ama onun öncesinde XVI. yüzyılda Avrupa’da ünlenen Osmanlı şerbetlerini XVII. yüzyıl itibarıyla İngiltere, Fransa ve İtalya’ya da ihraç etmeye başlamışız. İtalyanlar XVII. yüzyıl ortalarında şerbetten hazırlanan meyveli dondurmalara, şerbet kelimesinden esinlenerek sorbetto ismini vermişler. 

 

Günümüzde de bu ülkelerde meyveli dondurmaya sorbe deniyor. Ayrıca 1611'de yayımlanan İtalyanca-İngilizce bir sözlükte sorbetto kelimesinin karşılığının “baharatlı, şekerli ve pahalı içecek” olması, Anadolu coğrafyasından giden bu şerbetlerin Avrupa'da kendine nasıl yer bulduğunu net olarak gösteriyor. 

 

Osmanlı’da hoşaf ve şerbetlerin buzdan oyulmuş kâselerde servis edildiğini biliyoruz. Bilinen bir diğer şeyse; süt, şeker, bal, pekmez, portakal şurubu, şıra, yoğurt ve benzeri malzemelerin buz ya da karla karıştırılmasıyla elde edilen, dondurmanın atası diyebileceğimiz “karsambaç”ın yaz aylarında Osmanlı sarayında çokça tüketildiği.

 

Yaz aylarında sanırım çocuklarımızla anlaşamadığımız temel konu, dondurma. Çarşıdan aldığımız ve dondurma zannettiğimiz birçok ürün aslında "sütlü buz" diyebileceğimiz bir karışım. Gerçek dondurma ustalarının azaldığı, şeker ve saleple yapılan dondurmanın unutulmaya başlandığı şu günlerde, sağlığımızı korumak için yapay tatlandırıcı ve kıvam artırıcı ürünlerden uzak durmalıyız.

 

Bunun için lezzetli, doğal ve ev yapımı dondurma tariflerini sizinle paylaşıyorum. Şimdiden afiyet olsun!

 

Tahin Helvalı Dondurma

Sütü ocağa koyup kaynamaya bırakın. Kaynayan sütten bir su bardağı eksilinceye kadar kaynatmaya devam edin. Şeker ve salebi iyice karıştırın. Karışımı süte ilave edin, en kısık ateşte karıştırarak 10 dakika pişirin. 

 

Ocağın altını kapattıktan sonra karışımı bir başka tencereye boşaltarak iki tencere arasında beş dakika kadar soğutma işlemi uygulayın. Daha sonra, iyice soğuyan karışımı buzdolabında (+5 derece) bir gün bekletin. 

 

Beklettiğiniz karışımı dondurma makinesinde karıştırmaya başlayın. Dondurma makinesinde hazır hale gelen dondurmanıza çatalla ezdiğiniz tahin helvasını ilave edin. Hazırladığınız dondurmayı servis ederken ezdiğiniz helvadan üzerine serpiştirebilirsiniz. 

 

4-6 kişilik  |  5 su bardağı süt / 1 tatlı kaşığı salep / 1,5 su bardağı şeker / 150 g tahin helvası

 

http://hasascibasiahmetozdemir.com/Sayfalar/103/KUTUPHANEM.html#!/page_More

 

Cevizli Pekmezli Dondurma

Bir önceki tarifteki gibi başlayalım: Sütü ocağa koyup kaynamaya bırakın. Kaynayan sütten bir su bardağı eksilinceye kadar kaynatmaya devam edin. Şeker ve salebi iyice karıştırın.

 

Karışımı süte ilave edin, en kısık ateşte karıştırarak 10 dakika pişirin. Ocağın altını kapattıktan sonra karışımı bir başka tencereye boşaltarak iki tencere arasında beş dakika kadar soğutma işlemi uygulayın. 

 

Daha sonra, iyice soğuyan karışımı buzdolabında (+5°C) bir gün bekletin. Beklettiğiniz karışımı dondurma makinesinde karıştırmaya başlayın. Ceviz içini robottan geçirin, toz haline geldikten sonra pekmeze katın. Kıvam almak üzere olan dondurmaya ekleyerek karıştırın ve daha sonra servis edin.

 

4-6 kişilik  |  5 su bardağı süt / 1 tatlı kaşığı salep / 1,5 su bardağı şeker / 100 g ceviz içi / 1 çay bardağı üzüm pekmezi

 

Nar Sorbe

 

Şeker ve salebi iyice karıştırın. Bu karışıma su ilave ederek bir taşım kaynatın. Kaynayan karışımı soğumaya bırakın. Yıkayıp ikiye böldüğünüz narların suyunu sıkın. Nar suyunu soğuyan salepli şerbetle karıştırın ve buzdolabında bir gün bekletin. Daha sonra bu nar sorbesini dondurma makinesinde kıvam alıncaya kadar karıştırıp servis edin.

 

4-6 kişilik  |  1 kg nar / 1,5 su bardağı toz şeker / 1 su bardağı su / 1 tatlı kaşığı salep

 

Kaynak

 

http://hasascibasiahmetozdemir.com/Sayfalar/41/YAGLIBOYA-TABLOLARIM.html#!/page_More