loader
Şiveydiz tarifi

Şiveydiz tarifi

Şiveydiz ‘in farklı tariflerini hazırladık. Şiveydiz taze sarımsak ve kuzu etiyle yapılan bir Antep mutfagının...

Türk Aşçı Haberleri Olarak sizin için araştırdık. Peki nedir şiveydizin anlamı? Kısaca açıklamaya çalışayım. Araştırmacı yazar Cemil Cahit Güzel bey yemeğin adının Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinde bulunan Şiveydin köyü veya Oğuz Destanında adı geçen “şivey” kabilesi ile bağlantılı olabileceğini ifade ediyor. (2) Ben ise bu güzel yemeğin adının Arapça “Şavi bil dist” adından kaynaklandığını, önce “şaveydist”, sonra da “şiveydiz”e dönüştüğünü düşünüyorum. Arapça “şivey” sözcüğünün ( “şavi” den) doğrudan ateşe maruz kalan et yemeği, “tist” sözcüğünün yarım küre şeklinde büyük kazan, kenarlı çukur büyük tepsi anlamına gelmesi düşüncemin destekçileri elbette.
 
Gelelim yemeğin diğer özelliklerine. Şiveydiz ilkbahar aylarının olduğu kadar davet ve düğün sofralarının da yemeğidir. Yemeğin en önemli eşlikçisi bulgur pilavıdır. Pirinç pilavı da tüketilebilir elbet. Diğer eşlikçileri arasında tere ve turp sayılabilir.
 
Adı sadece Gaziantep’e ait ama başka illerde de benzer yemeklerin olduğu kolayca tahmin edilebilir. Halep’teki çeşitlemesinden söz ettik. Komşu il Kilis Mutfağında etli sarımsak aşının hem yoğurtlu, hem salçalı çeşitleri hazırlandığını ekleyelim.
 
Hatta pide ekmeklerin üzerine dökülerek tirit şeklinde yenilen bir başka çeşitlemelerinin olduğunu belirtmeliyim. Adı pidesiz tüketildiğinde sarımsak-soğan aşı, tirit şeklinde hazırlandığında “altı cacıklı” oluyor.
 
Üstelik çok da faydalı bir yemek. Şairimiz de bizimle aynı fikirde olmalı ki, Seyfi Yurtsever “Antep Sofrası” adlı şiirinin dizelerinde (3) yemeğimizin bu özelliğinden şöyle söz etmiş:
 
“Şiveydiz, çağla aşı fayda verir mideye..”
Meyhane pilavı da, ille Özbek pilavı!...”
 
Türk Aşçı Haberleri  olarak sizler için Şiveydiz ‘in farklı tariflerini hazırladık. Şiveydiz taze sarımsak ve kuzu etiyle yapılan bir Antep mutfağının nefis bir yemeğidir. Terbiyeli bir suyu olması nedeniyle hafif ekşimsi bir tadı vardır, taze sarımsağın kuru sarımsağa nazaran hafif olan tadını ortaya çıkarır.
 
Şiveydiz yemeği Osmanlı saray mutfağı, Osmanlı ve Türk Mutfağı, Geleneksel Türk Mutfağında yapılan ozel yemeklerden biridir.
Geleneksel mutfaklarımızda terbiyeli ve terbiyesiz olarak tüketilen Şiveydiz yemeği Yöresel Mutfaklarımızda çoğunlukta Antep mutfağında yapılan, tercih edilen ve beğenilen nefis bir yemek çeşididir.
 
Antep Mutfağının Nefis Bir Yemeği Şiveydizin Terbiyeli Tarifi;
Şiveydizin ana malzemesi taze sarımsaktır. Mümkün olduğunca kalın taze sarımsak kalın halkalar halinde doğranır. Kuzu eti kuşbaşı veya daha ufak doğranır, istenirse bir gece önceden terbiyelenebilir. Et kavrulur ve üzerine et suyu eklenir. Etler biraz yumuşayınca sarımsaklar ve geceden ıslatılmış nohut eklenir. Bu aşamada ince doğranmış taze soğan, kıyılmış kuru sarımsak gibi aromatik malzemeler de eklenebilir.
 
ÇORBALAR
 
Nohutlar yumuşayınca yemeğin terbiyesi hazırlanır. Bu terbiye için genelde yoğurt ve yumurta kullanılır, karışıma limon eklenmesi veya süzme yoğurt kullanılması da mümkündür. Terbiye yemeğin suyuyla ılıştırıldıktan sonra ince sicim halinde tencereye eklenir. Yemek bir taşım kaynatıldıktan sonra servise hazırdır.
 
Antep Mutfağının Nefis Bir Yemeği Şiveydizin Terbiyesiz Tarifi;
Bazı şiveydiz tarifleri yemeği terbiye eklemeden hazırlar. Bu usulde et kavrulduktan sonra su eklenmez, yerine sarımsak ve diğer aromatik malzemeler eklenir. Bu karışıma yavaş yavaş yoğurt eklenir, gerektiği kadar sulandırılır. Önceden haşlanmış nohut eklenir ve kısa bir süre pişirilir.
 
Terbiye kullanmayan başka bir başka usulde ise et ve nohut önceden haşlanır. Süzüldükten sonra et suyu bir kenara ayrılır, et ve nohut yoğurtla karıştırılır. Bu karışıma doğranmış taze sarımsaklar eklenir ve pişene kadar ocakta tutulur.
 
Görüldüğü üzere yoğurt yemeğin değişmez bir malzemesidir. Yoğurt bilindiği üzere uzun süre ısıtıldığında kesilir ve pürüzlü bir doku verir. Terbiye kullanmayan tariflerde yemeğin suyundaki pürüzlü doku daha belirgindir, terbiye kullanan tariflerde yemeğin suyu çok daha pürüzsüz, yayla çorbasını andıran bir kıvam alır.
 
Şiveydiz Tarifi 
Şiveydiz İçin Kullanılan Malzemeler
 
*     Yarım Çay Bardağı Zeytinyağı
*     250 G Kuzu Kuşbaşı
*     500 G Ayıklanmış Taze Sarımsak
*     1 Su Bardağı Haşlanmış Nohut
*     6 Yemek Kaşığı Süzme Yoğurt
*     1 Yumurta Sarısı
*     2 Yemek Kaşığı Un
*     Tuz
*     Sıcak Su
 
Şiveydizin Üzeri İçin
*     Tereyağı
*     Nane
 
BALIK YEMEKLERİŞiveydizin Yapılıs Tarifi
Kuzu etini tencereye alın. 
Üzerini hafif geçecek kadar su ekleyin ve suyunu çekene kadar pişirin. 
Zeytinyağını ekleyip bir kaç dakika daha pişirin. 
Taze sarımsakları beyaz kısımlarını 3’er santimlik parçalar şeklinde kesin. 
Malzemelerin üzerini geçecek kadar sıcak suyla birlikte tencereye ilave edin. 
Yumuşayana kadar pişirin. Haşlanmış nohutları ekleyip 10 dakika daha pişirin. 
Bir kasede süzme yoğurt, un ve yumurta sarısını ekleyip çırpın. 
Yemeğin sıcak suyundan yavaş yavaş ilave ederek yoğurdu ılındırın. 
Karışımı azar azar tencereye ilave edip 5 dakika daha pişirin. 
Tuzla tatlandırın. Tereyağını eritip naneyi ekleyin. 
Yemeğin üzerine gezdirip servis yapın.
 
Antep Mutfağının Nefis Bir Yemeği Şiveydizin Farkli Bir Sunumu;
sunumu çok basit bir yemektir. Porsiyonlara ayrılan yemeğin üzerine baharatlı tereyağı dökülür. Bu karışımın içine yaygın olarak Antep yöresine özgü bir baharat olan haspir eklenir, diğer bir tercih ise kuru nane ve pul biberdir. Baharatlarla kavrulmuş tereyağı, içinde kavrulan baharatlar süzülmeden yemeğin üzerinde gezdirilir, ekmek veya ayrı bir kapta pilav ile servis edilir.
 
Şiveydiz Nedir? Şiveydizin Faydaları Nelerdir?
"Nisan, mayıs aylarında her mutfakta mutlaka en az bir kez pişer"
Bahar aylarında en çok tutulan yemeğin ise Şiveydiz olduğunu belirten  Yıldırım, Gaziantep mutfağına özgü şiveydizin yapımında doğal antibiyotik olarak  bilinen sarımsak ve soğan kullanılmaktadir.
 
Bu nedenle şiveydizin, mevsimsel geçiş dönemi olduğu için gribal  enfeksiyonların yaygın olarak görüldüğü ilkbahar aylarında Gaziantep mutfağının  vazgeçilmezidir.
 
"Sarmısağın en lezzetli olduğu dönem nisan, mayıs aylarıdır. Taze  sarımsak ve soğanın beyaz kısımları ile kuzu eti, nohut, süzme yoğurt ve yumurta  kullanılarak yapılan şiveydiz de bu aylarda sofralardaki yerini alır.
 
Sarımsak  kullanılarak yapıldığı için doğal antibiyotik olan Şiveydizi yiyenler gribal  enfeksiyonlardan korunur. Gaziantep'te, 'Şiveydizi yediğiniz zaman gribal  enfeksiyonlara yakalanmazsınız' diye bir inanış vardır. Bu yüzden bahar aylarında  her mutfakta mutlaka en az bir kez pişer."
 
İçerisindeki temel farklılıklar olan taze sarımsak ve soğanın iyi bir  antioksidan kaynağıdir.
 
"Şiveydiz antioksidan kaynağı sarımsak sayesinde başta kanser olmak  üzere birçok hastalık riskini azaltmaktadır. Şiveydiz aynı zamanda iyi bir lif  özelliğine sahip bir yemek olduğundan sindirim sistemini rahatlatır. Bağırsak  hareketlerinin düzenlenmesine yardımcı olur.
 
Soğan ve sarımsak aynı zamanda doğal  bir antibiyotik deposu kabul edildiğinden tüketildiğinde, enfeksiyon riskini  azaltır. Sarımsak selenyum açından çok zengindir. Bu nedenle hastalık önleyici  etkisi vardır. Genç kalmanın anahtarlarındandır. Kısacası her yönüyle sağlıklı  besinleri içeren Şiveydiz mükemmel denilebilecek bir besin çeşididir."

 



  • Facebook'ta paylaş

Yorumlar

  • Yorumlayan: YILDIZ SENGUL
    21.05.2019 Email: Yildiz_34********

    DENEYECEGIM AMA ZOR BIRAZ:(

Bu Habere Yorum Yap

   
 
 

Benzer Haberler